Góc tối “gia đình trị" trong các công ty niêm yết sở hữu gia đình đe doạ sự trường tồn của doanh nghiệp

Thứ tư, 07/02/2024, 17:36 GMT+7

Tính minh bạch là yêu cầu thực tế quan trọng và xuyên suốt trong quản trị doanh nghiệp niêm yết. Tuy nhiên điều này có vẻ là thách thức đối với mô hình quản lý kiểu gia đình trị, đặc trưng bởi sự chồng chéo quyền lực và tài chính.

Các doanh nghiệp gia đình đóng vai trò lớn tại châu Á

Theo dữ liệu từ Bloomberg, 15 gia đình giàu nhất Châu Á hiện nay sở hữu tổng tài sản hơn 400 tỷ USD, góp phần quan trọng định hình nền kinh tế Châu Á qua thông qua các đế chế kinh doanh trải rộng ở hầu hết các lĩnh vực kinh doanh. Đặc biệt, trong bộ dữ liệu toàn cầu năm 2022 của Credit Suisse cho thấy, trong 1.000 công ty niêm yết do các gia đình điều hành trên thế giới thì có tới 517 gia đình đến từ khu vực châu Á Thái Bình Dương, chiếm 51.7% trên tổng số. Điều này cho thấy các doanh nghiệp gia đình Châu Á không chỉ đóng vai trò “chèo lái” thị trường Châu Á Thái Bình Dương, mà còn có tác động không hề nhỏ lên nền kinh tế thế giới.

Các dòng họ kinh doanh lớn tại Châu Á như Samsung (Hàn Quốc), Reliance Industries (Ấn Độ) hay Hon Dai (Đài Loan),... được xem là những "đế vương" chèo lái thị trường châu Á và giữ vai trò chìa khoá thành công đối với các nước có nền kinh tế mới nổi. Tuy nhiên, với đặc trưng mô hình quản lý doanh nghiệp kiểu “gia đình trị", đã có không ít các vụ nội chiến “đẫm máu" xảy ra trong chính các đế chế kinh doanh này.

Các tít báo về các cuộc nội chiến được đưa lên hết sức giật gân với những cái tên như "Lee Kun Hee- vị chủ tịch 70 tuổi của tập đoàn điện tử Samsung bị người thân kiện cáo vì quyền thừa kế"; "Winston Wong- con trai của ông trùm Wang Yung Ching kiện khiếu nại đòi lại 4 tỷ đô từ gia đình riêng của cha"; "Mukesh Ambani- người đàn ông giàu nhất Ấn Độ tranh chấp đế chế Reliance với anh trai Anil trong 5 năm ròng" hay "Ông trùm casino Hong Kong- Stanley Ho đấu đá với cả con cháu mình để bảo toàn các sòng bài"... Các cuộc “tương tàn" này không chỉ khiến những doanh nghiệp đứng đằng sau “rung lắc" mà còn thậm chí khiến cả nền kinh tế bị lung lay.

Góc tối “gia đình trị” đe doạ sự bền vững của các doanh nghiệp gia đình

Vậy điều gì khiến cho các gia tộc tỷ phú Châu Á, nơi vốn có nền văn hóa coi trọng truyền thống và đề cao vai trò của gia đình, lại thường xuyên xảy ra các cuộc nội chiến khốc liệt bởi chính các thành viên trong cùng gia đình? Nhiều ý kiến cho rằng, chính lối quản trị doanh nghiệp kiểu “gia đình trị" với sự chồng chéo, thiếu minh bạch trong quyền lực, tài chính và lợi ích đã châm ngòi cho những mâu thuẫn sâu sắc, kéo dài, mà tệ hơn là dẫn đến các cuộc “huynh đệ tương tàn" nghiệt ngã.

Trong danh sách 50 công ty niêm yết tốt nhất Việt Nam 2023 được công bố mới đây bởi Forbes Việt Nam có sự góp mặt của hàng loạt các công ty cổ phần thuộc các tập đoàn gia đình như: Massan Group của gia đình ông Nguyễn Đăng Quang, Vinhomes của gia đình tỷ phú Phạm Nhật Vượng, TTC AgriS của gia đình ông Đặng Văn Thành,… Các gia tộc kinh doanh tại Việt Nam cũng có cùng những giá trị triết lý sống Á Đông, coi trọng tình thâm và sự gắn kết gia đình. Vì vậy mà cũng như nhiều gia tộc kinh doanh Châu Á, tính “gia đình trị" cũng hiện hữu trong ít nhiều doanh nghiệp gia đình Việt Nam, kể cả doanh nghiệp đã niêm yết. Chính điều này đặt ra thách thức duy trì tính minh bạch trong quản lý, vận hành doanh nghiệp để ngăn chặn tham nhũng, gian lận và thúc đẩy sự thuận lợi trong việc thu hút đầu tư và huy động vốn từ công chúng, nâng cao năng lực cạnh tranh, nội lực phát triển bền vững của doanh nghiệp.

Công khai, minh bạch, công bằng, chính trực và tín nhiệm là những tiền đề quản trị công ty cho doanh nghiệp đại chúng trong hội nhập. Nhận thức sự thay đổi, chấp nhận sự thay đổi và quản lý thay đổi là yêu cầu với doanh nghiệp niêm yết để phát triển bền vững.

 

Nguyên Hùng
Ý kiến bạn đọc
Ngân hàng số Cake by VPBank: Cột mốc 5 năm với 6,2 triệu khách hàng và mô hình AI Bank thế hệ mới – NEXT GEN AI BANK
12:21 ,12/01/2026

Ngày 12/01/2026, đánh dấu Ngân hàng số Cake by VPBank tròn 5 tuổi, với cột mốc ấn tượng: đạt 6,2 triệu người dùng, tổng giá trị giao dịch đạt 320.000 tỷ đồng. Có tên trong Top 100 ngân hàng số hàng đầu thế giới năm 2025 do The Asian Banker Global bình chọn.

Trong năm nay, sẽ có thêm các thu nhập mới phải chịu thuế TNCN, người lao động lưu ý!
08:59 ,12/01/2026

Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025, số 109/2025/QH15 thông qua ngày 10/12/2025 đã bổ sung các nhóm thu nhập mới phải chịu thuế thu nhập cá nhân (TNCN). Trong đó, nhiều khoản thu nhập chịu thuế lần đầu tiên được đưa vào Luật thuế TNCN 2025.

200.000 nhân viên ngân hàng sắp thất nghiệp vì AI: “Bất kỳ công việc nào thường xuyên lặp lại đều có nguy cơ biến mất”
09:07 ,02/01/2026

Các nhà phân tích ước tính rằng hơn 200.000 việc làm trong ngành ngân hàng châu Âu sẽ bị đe dọa trong 5 năm tới, trong bối cảnh các ngân hàng ngày càng ứng dụng trí tuệ nhân tạo và đóng cửa nhiều chi nhánh.

Giải Pháp Giúp Hộ Kinh Doanh Tối Ưu Quản Lý Từ HLB Và Sổ Bán Hàng
09:02 ,11/12/2025

Kế thừa bề dày kinh nghiệm từ ngân hàng mẹ – 6 năm liền được vinh danh là Ngân hàng SME tốt nhất tại Malaysia, ngày 11/12 Ngân hàng Hong Leong Việt Nam (HLB) tiên phong mang đến giải pháp số hóa toàn diện, giúp các hộ kinh doanh an tâm thích nghi với lộ trình chuyển đổi từ thuế khoán sang kê khai.

Lo lắng rủi ro từ chênh lệch dư nợ tín dụng với tiền gửi
08:59 ,04/12/2025

Giới phân tích cho rằng đà tăng lãi suất gần đây không chỉ mang tính mùa vụ mà phản ánh nhu cầu điều chỉnh cần thiết sau giai đoạn dài mất cân đối giữa tăng trưởng tín dụng và tiền gửi. Yếu tố này sẽ gây áp lực mạnh lên lãi suất trong thời gian tới...

Chú ý quan trọng khi làm việc với ngân hàng từ 1/1/2026: Ngừng giao dịch bằng hộ chiếu
08:23 ,24/11/2025

Các ngân hàng sẽ ngừng chấp nhận hộ chiếu làm giấy tờ tùy thân để thực hiện giao dịch thanh toán, rút tiền hoặc sử dụng thẻ đối với khách hàng là công dân Việt Nam kể từ ngày 1/1/2026.

Ngân hàng căng mình huy động vốn phục vụ tín dụng cuối năm
09:28 ,19/11/2025

Trong bối cảnh nhu cầu tín dụng tăng tốc mạnh vào những tháng cuối năm nhưng dòng tiền gửi vào hệ thống ngân hàng lại suy yếu, các ngân hàng buộc phải nâng lãi suất huy động và đẩy mạnh phát hành trái phiếu để đảm bảo nguồn vốn cho vay...

20 doanh nghiệp lỗ lớn nhất 9T2025: Novaland đầu bảng, ngành bất động sản áp đảo, 14 doanh nghiệp lỗ trăm tỷ
09:13 ,04/11/2025

Ngành Bất động sản, Logistics (Cảng biển, Vận tải biển), Thép và F&B chiếm số lượng đông đảo nhất trong danh sách với 4 công ty BĐS, 3 công ty thép, 2 công ty logistics và 2 công ty F&B.

 

Ngân hàng Hong Leong và Sổ Bán Hàng mang đến Giải pháp quản lý tài chính đột phá cho Doanh nghiệp MSME Việt Nam
11:19 ,13/10/2025

Nhân dịp Ngày Doanh nhân Việt Nam, Ngân hàng Hong Leong (“HLB” hoặc “Ngân hàng”) – Ngân hàng Malaysia tiên phong hoạt động tại Việt Nam chính thức ký kết hợp tác chiến lược với Sổ Bán Hàng, ứng dụng quản lý kinh doanh hàng đầu Việt Nam. Lần hợp tác chiến lược này nhằm hỗ trợ cho các hộ kinh doanh và khối doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ và vừa (‘MSME”) tại Việt Nam không chỉ vận hành kinh doanh hiệu quả mà còn phát triển bền vững.

Mỹ áp thuế 25% với xe tải: Nguy cơ lan sang chuỗi cung ứng linh kiện Việt Nam
08:33 ,09/10/2025

Chính sách thuế Mỹ áp 25% lên xe tải có thể làm gián đoạn chuỗi cung ứng linh kiện Việt Nam, đòi hỏi doanh nghiệp nâng cao năng lực và đa dạng thị trường...

CADIVI kỷ niệm 50 năm thành lập với chủ đề “Vững mạch dẫn, Sáng non sông”
15:06 ,09/10/2025

Vừa qua, tại TP.Hồ Chí Minh, Công ty Cổ phần Dây cáp điện Việt Nam (CADIVI) long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 50 năm thành lập (1975–2025), một dấu mốc đặc biệt ghi nhận hành trình nửa thế kỷ cống hiến, đồng hành cùng sự phát triển của đất nước.

Yadea giới thiệu hệ sinh thái xe điện thông minh cho sinh viên
15:51 ,18/09/2025

Từ công nghệ sạc điện, kết nối thông minh đến chính sách ưu đãi, dòng xe điện mới của Yadea hứa hẹn mở ra xu hướng dịch chuyển mới, năng động, an toàn và gắn liền với mục tiêu quốc gia về giảm phát thải.

AEON Việt Nam lập kỷ lục 7 năm liền là nơi làm việc tốt nhất châu Á
11:28 ,29/08/2025

Tại lễ trao giải “Nơi Làm Việc Tốt Nhất Châu Á 2025” (HR Asia Award), AEON Việt Nam tiếp tục khẳng định vị thế khi là nhà bán lẻ duy nhất được vinh danh “Nơi Làm Việc Tốt Nhất Châu Á” trong 7 năm liên tiếp. Đồng thời, doanh nghiệp cũng lần thứ hai liên tiếp nhận giải thưởng ở hạng mục “Môi Trường Làm Việc Đa Dạng, Bình Đẳng và Hòa Nhập” (D.E.I).

“Sữa đậu nành học đường” - Hành trình 10 năm bền bỉ trao dinh dưỡng lành, gieo mầm tương lai xanh
11:27 ,25/08/2025

Quảng Ngãi, ngày 22/08/2025 – Tiếp nối thành công của năm học 2024-2025, Quỹ Khuyến học sữa đậu nành Việt Nam và Công ty Sữa đậu nành Việt Nam Vinasoy hợp tác với Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam tiếp tục triển khai chương trình “Sữa đậu nành học đường” năm học 2025-2026. Bước sang năm thứ 10, với quy mô mở rộng đến 4 tỉnh Quảng Ngãi, Đắk Lắk, Quảng Trị và Lai Châu, chương trình sẽ trao tặng 970.668 hộp sữa đậu nành Fami Canxi, trị giá 4,5 tỷ đồng đến các em học sinh tiểu học có hoàn cảnh khó khăn thuộc vùng sâu vùng xa.

Sai Gon High Rise ghi dấu ấn với The Aspira tại Dot Property Vietnam Awards 2025
12:01 ,01/08/2025

The Aspira được vinh danh “Dự án căn hộ đổi mới sáng tạo 2025”, khẳng định chiến lược phát triển khác biệt và bài bản của doanh nghiệp trên thị trường bất động sản.

 

Vera Diamond City - Hấp lực từ siêu phẩm đất nền giới hạn tại trung tâm Móng Cái
14:22 ,08/07/2025

Nằm tại “tâm mạch” giao thương sôi động, phường Móng Cái 1 tiếp tục khẳng định sức hút trên bản đồ bất động sản Quảng Ninh với dòng sản phẩm đất nền trung tâm. Sở hữu pháp lý minh bạch, vị trí chiến lược và tiềm năng gia tăng giá trị bền vững, khu vực này đang trở thành lựa chọn đầy triển vọng cho giới đầu tư.

Hội thảo chuyên ngành mở rộng cơ hội mới cho ngành cung ứng lạnh tại triển lãm CO-REF Việt Nam 2025
10:29 ,08/05/2025

Triển lãm Chuỗi cung ứng lạnh & Công nghiệp lạnh Việt TriểnNam 2025 - CO-REF Việt Nam 2025 (Cold Chain & Refrigeration Exhibition) sẽ diễn ra từ ngày 21 đến 23 tháng 5 năm 2025 tại Trung tâm Triển lãm Quốc tế WTC Expo - Bình Dương. Đây là sự kiện lớn quy tụ những tên tuổi hàng đầu trong ngành chuỗi cung ứng lạnh và logistics lạnh, thu hút sự tham gia của các doanh nghiệp trong và ngoài nước.

 

 

Samsung ra mắt thế hệ TV AI 2025 – Chuẩn mực mới cho trải nghiệm cá nhân hóa, thăng hạng giải trí toàn diện
13:05 ,28/04/2025

Dòng TV AI 2025 nâng cấp nhiều tính năng AI mới, mở rộng hệ sinh thái nội dung với các đối tác hàng đầu như VTVgo, FPT Play, VieON... khẳng định vị thế tiên phong công nghệ của thương hiệu TV số 1 toàn cầu

 

 

Khởi nhịp sống mới với “Biệt đội Samsung Bespoke AI” – dòng sản phẩm gia dụng tích hợp màn hình cùng AI cá nhân hóa
14:59 ,19/04/2025

AI cá nhân hóa và màn hình hiển thị trực quan được tích hợp trong bộ sưu tập Samsung Bespoke AI mới, giúp giải phóng người dùng khỏi những tất bật của việc nhà, sống thông minh hơn, tiện lợi hơn và đơn giản hơn

 

MB Dream Home – Hành trình ấn tượng đồng hành cùng người trẻ
07:54 ,28/03/2025

Ngày 21/3/2025, Thủ tướng Chính phủ chính thức phát động phong trào hỗ trợ vay vốn mua nhà cho người trẻ, tạo cơ hội sở hữu nhà, ổn định cuộc sống và thúc đẩy sự phát triển của thị trường bất động sản. Ngay sau đó, nhiều ngân hàng thương mại giới thiệu các chương trình ưu đãi hấp dẫn dành cho nhóm khách hàng trẻ mong muốn “an cư lạc nghiệp”.

  • Email
    Chăm sóc khách hàng
    Thanh Lan
Hotline:
0903363427
Thanh Lan
(Chăm sóc khách hàng)
Bạn đang ghé thăm website bằng di động?
Hãy bấm vào số điện thoại để gọi nhanh cho chúng tôi.
Phản hồi của bạn