Góc tối “gia đình trị" trong các công ty niêm yết sở hữu gia đình đe doạ sự trường tồn của doanh nghiệp

Thứ tư, 07/02/2024, 17:36 GMT+7

Tính minh bạch là yêu cầu thực tế quan trọng và xuyên suốt trong quản trị doanh nghiệp niêm yết. Tuy nhiên điều này có vẻ là thách thức đối với mô hình quản lý kiểu gia đình trị, đặc trưng bởi sự chồng chéo quyền lực và tài chính.

Các doanh nghiệp gia đình đóng vai trò lớn tại châu Á

Theo dữ liệu từ Bloomberg, 15 gia đình giàu nhất Châu Á hiện nay sở hữu tổng tài sản hơn 400 tỷ USD, góp phần quan trọng định hình nền kinh tế Châu Á qua thông qua các đế chế kinh doanh trải rộng ở hầu hết các lĩnh vực kinh doanh. Đặc biệt, trong bộ dữ liệu toàn cầu năm 2022 của Credit Suisse cho thấy, trong 1.000 công ty niêm yết do các gia đình điều hành trên thế giới thì có tới 517 gia đình đến từ khu vực châu Á Thái Bình Dương, chiếm 51.7% trên tổng số. Điều này cho thấy các doanh nghiệp gia đình Châu Á không chỉ đóng vai trò “chèo lái” thị trường Châu Á Thái Bình Dương, mà còn có tác động không hề nhỏ lên nền kinh tế thế giới.

Các dòng họ kinh doanh lớn tại Châu Á như Samsung (Hàn Quốc), Reliance Industries (Ấn Độ) hay Hon Dai (Đài Loan),... được xem là những "đế vương" chèo lái thị trường châu Á và giữ vai trò chìa khoá thành công đối với các nước có nền kinh tế mới nổi. Tuy nhiên, với đặc trưng mô hình quản lý doanh nghiệp kiểu “gia đình trị", đã có không ít các vụ nội chiến “đẫm máu" xảy ra trong chính các đế chế kinh doanh này.

Các tít báo về các cuộc nội chiến được đưa lên hết sức giật gân với những cái tên như "Lee Kun Hee- vị chủ tịch 70 tuổi của tập đoàn điện tử Samsung bị người thân kiện cáo vì quyền thừa kế"; "Winston Wong- con trai của ông trùm Wang Yung Ching kiện khiếu nại đòi lại 4 tỷ đô từ gia đình riêng của cha"; "Mukesh Ambani- người đàn ông giàu nhất Ấn Độ tranh chấp đế chế Reliance với anh trai Anil trong 5 năm ròng" hay "Ông trùm casino Hong Kong- Stanley Ho đấu đá với cả con cháu mình để bảo toàn các sòng bài"... Các cuộc “tương tàn" này không chỉ khiến những doanh nghiệp đứng đằng sau “rung lắc" mà còn thậm chí khiến cả nền kinh tế bị lung lay.

Góc tối “gia đình trị” đe doạ sự bền vững của các doanh nghiệp gia đình

Vậy điều gì khiến cho các gia tộc tỷ phú Châu Á, nơi vốn có nền văn hóa coi trọng truyền thống và đề cao vai trò của gia đình, lại thường xuyên xảy ra các cuộc nội chiến khốc liệt bởi chính các thành viên trong cùng gia đình? Nhiều ý kiến cho rằng, chính lối quản trị doanh nghiệp kiểu “gia đình trị" với sự chồng chéo, thiếu minh bạch trong quyền lực, tài chính và lợi ích đã châm ngòi cho những mâu thuẫn sâu sắc, kéo dài, mà tệ hơn là dẫn đến các cuộc “huynh đệ tương tàn" nghiệt ngã.

Trong danh sách 50 công ty niêm yết tốt nhất Việt Nam 2023 được công bố mới đây bởi Forbes Việt Nam có sự góp mặt của hàng loạt các công ty cổ phần thuộc các tập đoàn gia đình như: Massan Group của gia đình ông Nguyễn Đăng Quang, Vinhomes của gia đình tỷ phú Phạm Nhật Vượng, TTC AgriS của gia đình ông Đặng Văn Thành,… Các gia tộc kinh doanh tại Việt Nam cũng có cùng những giá trị triết lý sống Á Đông, coi trọng tình thâm và sự gắn kết gia đình. Vì vậy mà cũng như nhiều gia tộc kinh doanh Châu Á, tính “gia đình trị" cũng hiện hữu trong ít nhiều doanh nghiệp gia đình Việt Nam, kể cả doanh nghiệp đã niêm yết. Chính điều này đặt ra thách thức duy trì tính minh bạch trong quản lý, vận hành doanh nghiệp để ngăn chặn tham nhũng, gian lận và thúc đẩy sự thuận lợi trong việc thu hút đầu tư và huy động vốn từ công chúng, nâng cao năng lực cạnh tranh, nội lực phát triển bền vững của doanh nghiệp.

Công khai, minh bạch, công bằng, chính trực và tín nhiệm là những tiền đề quản trị công ty cho doanh nghiệp đại chúng trong hội nhập. Nhận thức sự thay đổi, chấp nhận sự thay đổi và quản lý thay đổi là yêu cầu với doanh nghiệp niêm yết để phát triển bền vững.

 

Nguyên Hùng
Ý kiến bạn đọc
Cổ phiếu chứng khoán đồng loạt bùng nổ, có mã tăng hơn 14%: Chuyện gì đang xảy ra?
20:44 ,03/07/2026

Không chỉ tăng giá, nhóm chứng khoán còn dẫn đầu về thanh khoản.

Một doanh nghiệp “họ” Viettel sắp trả cổ tức cao bằng tiền mặt
16:01 ,25/06/2026

Ở một diễn biến khác, 6/7 tới cũng sẽ là ngày đăng ký cuối cùng để phân bổ quyền nhận cổ phiếu thưởng.

Điểm danh 3 cổ phiếu ngân hàng được đánh giá tiềm năng nhất khi lãi suất đi ngang
16:10 ,18/06/2026

Mặt bằng lãi suất nhiều khả năng tiếp tục đi ngang trong vài tháng tới. Khả năng giảm là khó vì nhu cầu vốn hiện hữu vẫn cao, nhưng rủi ro tăng cũng được hạn chế nhờ định hướng điều hành của Ngân hàng Nhà nước.

Hơn 8.390 tỷ đồng giá trị hàng hóa vi phạm bị “tuýt còi” trong 5 tháng đầu năm
09:07 ,10/06/2026

Năm tháng đầu năm, Cục Hải quan phát hiện và xử lý hơn 8.900 vụ việc với tổng trị giá hàng hóa vi phạm ước đạt 8.394,3 tỷ đồng. Cùng với đó, số tiền thu nộp ngân sách từ xử phạt vi phạm hành chính đạt hơn 2.627 tỷ đồng, phản ánh áp lực ngày càng gia tăng trong công tác phòng, chống buôn lậu và gian lận thương mại…

CTCK điểm tên 6 doanh nghiệp có câu chuyện tăng trưởng tích cực trong quý 2 và cả năm 2026
09:53 ,03/06/2026

Agriseco nhấn mạnh, sự kiện FED họp chính sách tiền tệ vào ngày 16-17/6 và các mốc đánh giá nâng hạng thị trường của MSCI trong tháng 6 có thể trở thành chất xúc tác quan trọng, hỗ trợ tích cực tâm lý nhà đầu tư.

Thay đổi mới quan trọng sẽ có hiệu lực ngay trong kỳ khai thuế tới đây: Cá nhân, hộ kinh doanh lưu ý!
15:33 ,18/05/2026

Bộ trưởng Bộ Tài chính ban hành Thông tư 50/2026/TT-BTC ngày 13/5/2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 18/2026/TT-BTC quy định về hồ sơ, thủ tục quản lý thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh.

"Đại gia" khai thác vàng bạc lớn nhất Việt Nam báo lãi cao kỷ lục
09:49 ,02/05/2026

Sau quý 1/2026, công ty đã hoàn thành được 38% mục tiêu doanh thu và 55% mục tiêu về lợi nhuận.

Ngân hàng Hong Leong Việt Nam được vinh danh là một trong những Ngân hàng SME có Trải nghiệm Khách hàng tốt nhất tại Đông Nam Á và Việt Nam
12:22 ,24/04/2026

Ngân hàng Hong Leong Việt Nam còn được vinh danh là một trong những Ngân hàng số có trải nghiệm khách hàng tốt nhất Việt Nam, nhờ những đột phá trong việc đơn giản hóa quy trình quản lý cho SMEs thông qua hệ sinh thái Sổ Bán Hàng.

BigTreeX đã biến tham vọng trở thành “kiến trúc sư narrative’ của thị trường tài chính như thế nào?
11:34 ,16/04/2026

Trong một thị trường tài chính đang phát triển mạnh như Việt Nam- nơi dữ liệu ngày càng bão hòa, lợi thế không còn nằm ở việc “có thông tin”, mà ở cách dẫn dắt các thông tin đó để chuyển hóa thành hành động. Với hệ sinh thái truyền thông đa nền tảng chuyên biệt về Kinh tế – Tài chính – Chứng khoán, BigTreeX không đơn thuần lan tỏa thông tin, mà kiến tạo những câu chuyện có khả năng kích hoạt dòng tiền.

Giữ ngôi nhà bền đẹp qua mùa mưa: Lời khuyên từ các kiến trúc sư lâu năm
17:29 ,10/07/2026

Mỗi mùa mưa đi qua thường để lại nỗi trăn trở cho gia chủ khi tổ ấm nhanh chóng cũ kỹ bởi rêu mốc, vết nứt chân chim, bong tróc, những vệt ố bẩn kéo dài trên tường ngoài. Thay vì canh cánh nỗi lo và chi phí tu bổ hàng năm, việc thiết lập giải pháp triệt để từ khâu sơn phủ ngoài trời ban đầu sẽ giúp mái ấm giữ trọn nét thẩm mỹ nguyên bản và tối ưu hóa bài toán kinh tế trong dài hạn.

VIGLACERA Và Hệ 06 Giải Pháp “Giải Mã” Các  Vấn Đề Đô Thị Tại VIETBUILD TP.HCM 2026
09:10 ,27/06/2026

Miền Nam đang bước vào một thập kỷ tăng trưởng đô thị chưa từng có, nhưng đi cùng với đó là những vấn đề mang tính đặc thù của vùng đất này. Biến đổi khí hậu khiến TP.HCM và các tỉnh lân cận liên tục đối mặt với nghịch lý nắng nóng gay gắt xen kẽ mưa ngập cục bộ; tốc độ đô thị hóa và làn sóng các đại dự án bất động sản, khu công nghiệp, khu đô thị vệ tinh tạo ra áp lực tiến độ thi công chưa từng có; trong khi các quy chuẩn an toàn công trình - đặc biệt là tiêu chuẩn phòng cháy chữa cháy (PCCC) - ngày càng được siết chặt sau hàng loạt sự cố thương tâm tại các khu dân cư đông đúc.

Hettich Việt Nam và Mỹ Khang hợp tác đưa tiêu chuẩn phụ kiện nội thất Đức vào các dự án nhà cao tầng và chung cư cao cấp
12:12 ,12/06/2026

Chất lượng hoàn thiện đang trở thành một trong những yếu tố cạnh tranh mới của thị trường bất động sản cao cấp. Trong bối cảnh đó, việc các doanh nghiệp trong nước tăng cường hợp tác với những thương hiệu quốc tế giàu kinh nghiệm được xem là xu hướng nhằm nâng chuẩn sản phẩm và gia tăng giá trị cho người sử dụng.

BigTreeX đã biến tham vọng trở thành “kiến trúc sư narrative’ của thị trường tài chính như thế nào?
11:34 ,16/04/2026

Trong một thị trường tài chính đang phát triển mạnh như Việt Nam- nơi dữ liệu ngày càng bão hòa, lợi thế không còn nằm ở việc “có thông tin”, mà ở cách dẫn dắt các thông tin đó để chuyển hóa thành hành động. Với hệ sinh thái truyền thông đa nền tảng chuyên biệt về Kinh tế – Tài chính – Chứng khoán, BigTreeX không đơn thuần lan tỏa thông tin, mà kiến tạo những câu chuyện có khả năng kích hoạt dòng tiền.

Ứng dụng vay tiền online 24/7: Tài chính tiện lợi cho người vay trong thời đại chuyển đổi số | Home Credit
11:55 ,31/03/2026

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang trở thành xu hướng tại Việt Nam, các dịch vụ tài chính cũng dần “lên đời” để đáp ứng nhu cầu ngày càng linh hoạt của người dùng. Đặc biệt, sự xuất hiện của các ứng dụng vay tiền online 24/7 đang mở ra một kênh tiếp cận nguồn vốn nhanh chóng, tiện lợi, phù hợp với nhịp sống hiện đại.

CADIVI kỷ niệm 50 năm thành lập với chủ đề “Vững mạch dẫn, Sáng non sông”
15:06 ,09/10/2025

Vừa qua, tại TP.Hồ Chí Minh, Công ty Cổ phần Dây cáp điện Việt Nam (CADIVI) long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 50 năm thành lập (1975–2025), một dấu mốc đặc biệt ghi nhận hành trình nửa thế kỷ cống hiến, đồng hành cùng sự phát triển của đất nước.

Yadea giới thiệu hệ sinh thái xe điện thông minh cho sinh viên
15:51 ,18/09/2025

Từ công nghệ sạc điện, kết nối thông minh đến chính sách ưu đãi, dòng xe điện mới của Yadea hứa hẹn mở ra xu hướng dịch chuyển mới, năng động, an toàn và gắn liền với mục tiêu quốc gia về giảm phát thải.

AEON Việt Nam lập kỷ lục 7 năm liền là nơi làm việc tốt nhất châu Á
11:28 ,29/08/2025

Tại lễ trao giải “Nơi Làm Việc Tốt Nhất Châu Á 2025” (HR Asia Award), AEON Việt Nam tiếp tục khẳng định vị thế khi là nhà bán lẻ duy nhất được vinh danh “Nơi Làm Việc Tốt Nhất Châu Á” trong 7 năm liên tiếp. Đồng thời, doanh nghiệp cũng lần thứ hai liên tiếp nhận giải thưởng ở hạng mục “Môi Trường Làm Việc Đa Dạng, Bình Đẳng và Hòa Nhập” (D.E.I).

“Sữa đậu nành học đường” - Hành trình 10 năm bền bỉ trao dinh dưỡng lành, gieo mầm tương lai xanh
11:27 ,25/08/2025

Quảng Ngãi, ngày 22/08/2025 – Tiếp nối thành công của năm học 2024-2025, Quỹ Khuyến học sữa đậu nành Việt Nam và Công ty Sữa đậu nành Việt Nam Vinasoy hợp tác với Trung ương Hội Chữ thập đỏ Việt Nam tiếp tục triển khai chương trình “Sữa đậu nành học đường” năm học 2025-2026. Bước sang năm thứ 10, với quy mô mở rộng đến 4 tỉnh Quảng Ngãi, Đắk Lắk, Quảng Trị và Lai Châu, chương trình sẽ trao tặng 970.668 hộp sữa đậu nành Fami Canxi, trị giá 4,5 tỷ đồng đến các em học sinh tiểu học có hoàn cảnh khó khăn thuộc vùng sâu vùng xa.

Sai Gon High Rise ghi dấu ấn với The Aspira tại Dot Property Vietnam Awards 2025
12:01 ,01/08/2025

The Aspira được vinh danh “Dự án căn hộ đổi mới sáng tạo 2025”, khẳng định chiến lược phát triển khác biệt và bài bản của doanh nghiệp trên thị trường bất động sản.

 

  • Email
    Chăm sóc khách hàng
    Thanh Lan
Hotline:
0903363427
Thanh Lan
(Chăm sóc khách hàng)
Bạn đang ghé thăm website bằng di động?
Hãy bấm vào số điện thoại để gọi nhanh cho chúng tôi.
Phản hồi của bạn