Góc tối “gia đình trị" trong các công ty niêm yết sở hữu gia đình đe doạ sự trường tồn của doanh nghiệp

Thứ tư, 07/02/2024, 17:36 GMT+7

Tính minh bạch là yêu cầu thực tế quan trọng và xuyên suốt trong quản trị doanh nghiệp niêm yết. Tuy nhiên điều này có vẻ là thách thức đối với mô hình quản lý kiểu gia đình trị, đặc trưng bởi sự chồng chéo quyền lực và tài chính.

Các doanh nghiệp gia đình đóng vai trò lớn tại châu Á

Theo dữ liệu từ Bloomberg, 15 gia đình giàu nhất Châu Á hiện nay sở hữu tổng tài sản hơn 400 tỷ USD, góp phần quan trọng định hình nền kinh tế Châu Á qua thông qua các đế chế kinh doanh trải rộng ở hầu hết các lĩnh vực kinh doanh. Đặc biệt, trong bộ dữ liệu toàn cầu năm 2022 của Credit Suisse cho thấy, trong 1.000 công ty niêm yết do các gia đình điều hành trên thế giới thì có tới 517 gia đình đến từ khu vực châu Á Thái Bình Dương, chiếm 51.7% trên tổng số. Điều này cho thấy các doanh nghiệp gia đình Châu Á không chỉ đóng vai trò “chèo lái” thị trường Châu Á Thái Bình Dương, mà còn có tác động không hề nhỏ lên nền kinh tế thế giới.

Các dòng họ kinh doanh lớn tại Châu Á như Samsung (Hàn Quốc), Reliance Industries (Ấn Độ) hay Hon Dai (Đài Loan),... được xem là những "đế vương" chèo lái thị trường châu Á và giữ vai trò chìa khoá thành công đối với các nước có nền kinh tế mới nổi. Tuy nhiên, với đặc trưng mô hình quản lý doanh nghiệp kiểu “gia đình trị", đã có không ít các vụ nội chiến “đẫm máu" xảy ra trong chính các đế chế kinh doanh này.

Các tít báo về các cuộc nội chiến được đưa lên hết sức giật gân với những cái tên như "Lee Kun Hee- vị chủ tịch 70 tuổi của tập đoàn điện tử Samsung bị người thân kiện cáo vì quyền thừa kế"; "Winston Wong- con trai của ông trùm Wang Yung Ching kiện khiếu nại đòi lại 4 tỷ đô từ gia đình riêng của cha"; "Mukesh Ambani- người đàn ông giàu nhất Ấn Độ tranh chấp đế chế Reliance với anh trai Anil trong 5 năm ròng" hay "Ông trùm casino Hong Kong- Stanley Ho đấu đá với cả con cháu mình để bảo toàn các sòng bài"... Các cuộc “tương tàn" này không chỉ khiến những doanh nghiệp đứng đằng sau “rung lắc" mà còn thậm chí khiến cả nền kinh tế bị lung lay.

Góc tối “gia đình trị” đe doạ sự bền vững của các doanh nghiệp gia đình

Vậy điều gì khiến cho các gia tộc tỷ phú Châu Á, nơi vốn có nền văn hóa coi trọng truyền thống và đề cao vai trò của gia đình, lại thường xuyên xảy ra các cuộc nội chiến khốc liệt bởi chính các thành viên trong cùng gia đình? Nhiều ý kiến cho rằng, chính lối quản trị doanh nghiệp kiểu “gia đình trị" với sự chồng chéo, thiếu minh bạch trong quyền lực, tài chính và lợi ích đã châm ngòi cho những mâu thuẫn sâu sắc, kéo dài, mà tệ hơn là dẫn đến các cuộc “huynh đệ tương tàn" nghiệt ngã.

Trong danh sách 50 công ty niêm yết tốt nhất Việt Nam 2023 được công bố mới đây bởi Forbes Việt Nam có sự góp mặt của hàng loạt các công ty cổ phần thuộc các tập đoàn gia đình như: Massan Group của gia đình ông Nguyễn Đăng Quang, Vinhomes của gia đình tỷ phú Phạm Nhật Vượng, TTC AgriS của gia đình ông Đặng Văn Thành,… Các gia tộc kinh doanh tại Việt Nam cũng có cùng những giá trị triết lý sống Á Đông, coi trọng tình thâm và sự gắn kết gia đình. Vì vậy mà cũng như nhiều gia tộc kinh doanh Châu Á, tính “gia đình trị" cũng hiện hữu trong ít nhiều doanh nghiệp gia đình Việt Nam, kể cả doanh nghiệp đã niêm yết. Chính điều này đặt ra thách thức duy trì tính minh bạch trong quản lý, vận hành doanh nghiệp để ngăn chặn tham nhũng, gian lận và thúc đẩy sự thuận lợi trong việc thu hút đầu tư và huy động vốn từ công chúng, nâng cao năng lực cạnh tranh, nội lực phát triển bền vững của doanh nghiệp.

Công khai, minh bạch, công bằng, chính trực và tín nhiệm là những tiền đề quản trị công ty cho doanh nghiệp đại chúng trong hội nhập. Nhận thức sự thay đổi, chấp nhận sự thay đổi và quản lý thay đổi là yêu cầu với doanh nghiệp niêm yết để phát triển bền vững.

 

Nguyên Hùng
Ý kiến bạn đọc
Thông tư 50/2026 - "Thước đo" mới hỗ trợ ngân hàng có nền tảng tốt hơn
17:21 ,02/10/2026

Thông tư 50/2026/TT-NHNN do Ngân hàng Nhà nước vừa ban hành đặt ra các quy định mới đối với các tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động ngân hàng, trong đó đáng chú ý là việc điều chỉnh LDR và đưa LCR, NSFR vào lộ trình áp dụng.

Việt Nam có một Quỹ từ thiện sắp được tặng số cổ phiếu trị giá gần 4 tỷ đồng
09:46 ,24/09/2026

Quỹ từ thiện này hoạt động không vì lợi nhuận mà hướng tới 2 mục đích rất đặc biệt.

Lãi suất liên ngân hàng giảm mạnh, NHNN bơm ròng hơn 5.600 tỷ đồng
15:34 ,07/09/2026

Đến cuối tuần trước, lãi suất VND liên ngân hàng giảm tới 1,4 điểm %, NHNN bơm ròng hơn 5.625 tỷ đồng và tỷ giá USD/VND cùng hạ nhiệt.

Khối ngoại đột ngột bán ròng gần 1.500 tỷ đồng phiên đầu tháng 9,
16:51 ,03/09/2026

Ở chiều ngược lại, VIX dẫn đầu danh sách mua ròng với khoảng 48 tỷ đồng, kế đến là DPM với 46 tỷ đồng.

 

Giá vàng tuần tới: Cẩn trọng “bẫy tăng giá”
09:10 ,17/08/2026

Dù giá vàng đã tăng khá tích cực từ đầu tháng 8, nhưng nhiều chuyên gia vẫn chưa thực sự tin tưởng vào đà tăng giá vàng ngắn hạn. Do đó, các nhà đầu tư cần cẩn trọng với diễn biến giá vàng tuần tới.

Vietcombank công bố lãi suất cho vay mới nhất
09:40 ,05/08/2026

Vietcombank vừa cập nhật thông tin lãi suất cho vay bình quân tháng 6/2026 ở mức 7,5%/năm. So với tháng trước, cả lãi suất cho vay bình quân và các chỉ tiêu chênh lệch lãi suất đều tăng.

Tái cấu trúc hệ hàng hóa để thị trường chứng khoán phản ánh nền kinh tế mới
15:56 ,30/07/2026

Nhiều doanh nghiệp chất lượng cao trong lĩnh vực công nghệ, năng lượng xanh, bán dẫn hay tài chính số đang phản ánh xu hướng phát triển mới của nền kinh tế Việt Nam, hoàn toàn có thể trở thành những hàng hóa mới hấp dẫn trên thị trường chứng khoán.

Tuần này, sàn HoSE sẽ có thêm một ngân hàng: Ban lãnh đạo nắm 11% vốn, lợi nhuận 6 tháng cao gấp 5 lần cùng kỳ
09:55 ,20/07/2026

Ngày 21/7, gần 641 triệu cổ phiếu BVB của BVBank sẽ chính thức niêm yết trên HoSE sau hơn 6 năm giao dịch trên UPCoM, đưa ngân hàng trở thành thành viên thứ 22 trên sàn chứng khoán lớn nhất Việt Nam.

Cổ phiếu chứng khoán đồng loạt bùng nổ, có mã tăng hơn 14%: Chuyện gì đang xảy ra?
20:44 ,03/07/2026

Không chỉ tăng giá, nhóm chứng khoán còn dẫn đầu về thanh khoản.

Một doanh nghiệp “họ” Viettel sắp trả cổ tức cao bằng tiền mặt
16:01 ,25/06/2026

Ở một diễn biến khác, 6/7 tới cũng sẽ là ngày đăng ký cuối cùng để phân bổ quyền nhận cổ phiếu thưởng.

Chuyện gì sẽ xảy ra với bất động sản phía Tây TP. Hồ Chí Minh khi hành lang cao tốc Đông – Tây được khép kín?
12:20 ,05/10/2026

Việc thông xe toàn tuyến cao tốc Bến Lức – Long Thành không chỉ tạo đòn bẩy hạ tầng cho vùng kinh tế phía Nam, mà còn kích hoạt dòng vốn vào thị trường bất động sản khu Tây TP.HCM nhờ thời gian di chuyển được rút ngắn đáng kể.

Trellia Cove cất nóc, bổ sung nguồn cung chất lượng cho khu Nam Sài Gòn
16:19 ,18/09/2026

Sáng 17/09/2026, Trellia Cove - phân khu compound cuối cùng tại khu đô thị tích hợp Mizuki Park - chính thức cất nóc 3 tòa tháp sau hơn một năm thi công.

Chuyện gì đang xảy ra với thị trường bất động sản dọc quốc lộ 13?
22:19 ,05/09/2026

Theo ông Neil MacGregor - Tổng Giám đốc Savills Việt Nam, hạ tầng đang trở thành một trong những yếu tố quan trọng định hình lại cấu trúc đô thị và phân bổ giá trị bất động sản. Ngày nay, những bất động sản có khả năng kết nối tốt nhất có thể trở thành những tài sản giá trị nhất.

Giữ ngôi nhà bền đẹp qua mùa mưa: Lời khuyên từ các kiến trúc sư lâu năm
17:29 ,10/07/2026

Mỗi mùa mưa đi qua thường để lại nỗi trăn trở cho gia chủ khi tổ ấm nhanh chóng cũ kỹ bởi rêu mốc, vết nứt chân chim, bong tróc, những vệt ố bẩn kéo dài trên tường ngoài. Thay vì canh cánh nỗi lo và chi phí tu bổ hàng năm, việc thiết lập giải pháp triệt để từ khâu sơn phủ ngoài trời ban đầu sẽ giúp mái ấm giữ trọn nét thẩm mỹ nguyên bản và tối ưu hóa bài toán kinh tế trong dài hạn.

VIGLACERA Và Hệ 06 Giải Pháp “Giải Mã” Các  Vấn Đề Đô Thị Tại VIETBUILD TP.HCM 2026
09:10 ,27/06/2026

Miền Nam đang bước vào một thập kỷ tăng trưởng đô thị chưa từng có, nhưng đi cùng với đó là những vấn đề mang tính đặc thù của vùng đất này. Biến đổi khí hậu khiến TP.HCM và các tỉnh lân cận liên tục đối mặt với nghịch lý nắng nóng gay gắt xen kẽ mưa ngập cục bộ; tốc độ đô thị hóa và làn sóng các đại dự án bất động sản, khu công nghiệp, khu đô thị vệ tinh tạo ra áp lực tiến độ thi công chưa từng có; trong khi các quy chuẩn an toàn công trình - đặc biệt là tiêu chuẩn phòng cháy chữa cháy (PCCC) - ngày càng được siết chặt sau hàng loạt sự cố thương tâm tại các khu dân cư đông đúc.

Hettich Việt Nam và Mỹ Khang hợp tác đưa tiêu chuẩn phụ kiện nội thất Đức vào các dự án nhà cao tầng và chung cư cao cấp
12:12 ,12/06/2026

Chất lượng hoàn thiện đang trở thành một trong những yếu tố cạnh tranh mới của thị trường bất động sản cao cấp. Trong bối cảnh đó, việc các doanh nghiệp trong nước tăng cường hợp tác với những thương hiệu quốc tế giàu kinh nghiệm được xem là xu hướng nhằm nâng chuẩn sản phẩm và gia tăng giá trị cho người sử dụng.

BigTreeX đã biến tham vọng trở thành “kiến trúc sư narrative’ của thị trường tài chính như thế nào?
11:34 ,16/04/2026

Trong một thị trường tài chính đang phát triển mạnh như Việt Nam- nơi dữ liệu ngày càng bão hòa, lợi thế không còn nằm ở việc “có thông tin”, mà ở cách dẫn dắt các thông tin đó để chuyển hóa thành hành động. Với hệ sinh thái truyền thông đa nền tảng chuyên biệt về Kinh tế – Tài chính – Chứng khoán, BigTreeX không đơn thuần lan tỏa thông tin, mà kiến tạo những câu chuyện có khả năng kích hoạt dòng tiền.

Ứng dụng vay tiền online 24/7: Tài chính tiện lợi cho người vay trong thời đại chuyển đổi số | Home Credit
11:55 ,31/03/2026

Trong bối cảnh chuyển đổi số đang trở thành xu hướng tại Việt Nam, các dịch vụ tài chính cũng dần “lên đời” để đáp ứng nhu cầu ngày càng linh hoạt của người dùng. Đặc biệt, sự xuất hiện của các ứng dụng vay tiền online 24/7 đang mở ra một kênh tiếp cận nguồn vốn nhanh chóng, tiện lợi, phù hợp với nhịp sống hiện đại.

CADIVI kỷ niệm 50 năm thành lập với chủ đề “Vững mạch dẫn, Sáng non sông”
15:06 ,09/10/2025

Vừa qua, tại TP.Hồ Chí Minh, Công ty Cổ phần Dây cáp điện Việt Nam (CADIVI) long trọng tổ chức Lễ kỷ niệm 50 năm thành lập (1975–2025), một dấu mốc đặc biệt ghi nhận hành trình nửa thế kỷ cống hiến, đồng hành cùng sự phát triển của đất nước.

Yadea giới thiệu hệ sinh thái xe điện thông minh cho sinh viên
15:51 ,18/09/2025

Từ công nghệ sạc điện, kết nối thông minh đến chính sách ưu đãi, dòng xe điện mới của Yadea hứa hẹn mở ra xu hướng dịch chuyển mới, năng động, an toàn và gắn liền với mục tiêu quốc gia về giảm phát thải.

  • Email
    Chăm sóc khách hàng
    Thanh Lan
Hotline:
0903363427
Thanh Lan
(Chăm sóc khách hàng)
Bạn đang ghé thăm website bằng di động?
Hãy bấm vào số điện thoại để gọi nhanh cho chúng tôi.
Phản hồi của bạn