Thông tư 50/2026 - "Thước đo" mới hỗ trợ ngân hàng có nền tảng tốt hơn

Ông Quản Trọng Thành, Giám đốc Khối Phân tích, Công ty Chứng khoán Maybank Investment Bank (MSVN)

Thông tư 50/2026/TT-NHNN được ban hành ngày 30/9/2026 và sẽ có hiệu lực từ ngày 1/12/2026.

Trong số các nội dung được quy định tại Thông tư 50, hai điểm nhấn đáng chú ý trong nội dung quy định là nâng trần tỷ lệ dư nợ cho vay so với tổng tiền gửi (LDR) được điều chỉnh tăng từ mức 85% lên 95% và sự xuất hiện của hai tỷ lệ quản lý thanh khoản chuẩn Basel III là tỷ lệ khả năng chi trả (LCR) và tỷ lệ nguồn vốn ổn định ròng (NSFR).

Ông Quản Trọng Thành - Giám đốc Khối Phân tích, Công ty Chứng khoán Maybank Investment Bank (MSVN) cho rằng, Thông tư 50 sẽ từng bước chuyển đổi từ các tỷ lệ truyền thống theo Thông tư 22 (như LDR, SML...) sang các tỷ lệ theo Basel III (như LCR, NSFR...).

Theo quan điểm của MSVN, ông Thành nhấn mạnh, đây là một bước phát triển tích cực đối với hoạt động của ngành ngân hàng Việt Nam trong dài hạn, khi quy định mới sẽ giúp nâng cao thực chất công tác quản trị an toàn thanh khoản và phù hợp hơn với thông lệ quốc tế, qua đó góp phần vào nỗ lực nâng hạng tín nhiệm quốc gia.

Theo ông, với các ngân hàng, việc áp dụng các tiêu chuẩn quản trị theo Basel III, cụ thể là LCR và NSFR, sẽ giúp các ngân hàng quản trị rủi ro thanh khoản đúng bản chất hơn và hiệu quả hơn.

Kết hợp với việc vận hành trơn tru thị trường mở (OMO), thị trường liên ngân hàng,... sẽ giúp các ngân hàng quản trị rủi ro thanh khoản, cân đối kỳ hạn hiệu quả. Từ đó, các ngân hàng có thể thực hiện tốt vai trò "chuyển đổi kỳ hạn" đảm bảo cung cấp vốn cho đầu tư, phát triển đất nước.

Đồng thời, quy định này cũng cho phép các ngân hàng có nền tảng tốt (với lợi thế về CASA, AML...) thực sự chuyển hóa các thế mạnh này thành năng lực quản lý chi phí vốn/NIM/tăng trưởng bảng cân đối, qua đó vượt trội so với các ngân hàng cùng ngành.

"Quy định chính thức (Thông tư 50) có vẻ đã được đơn giản hóa hơn [trong cách tính LDR] so với các phiên bản dự thảo, đồng thời vẫn sử dụng thuật ngữ LDR thay vì CDR như trong các bản dự thảo. Chúng tôi cho rằng LDR là một giới hạn mang tính truyền thống và tương đối ít linh hoạt hơn so với các chỉ tiêu thanh khoản được sử dụng phổ biến tại các thị trường ngân hàng áp dụng khuôn khổ Basel III. Dù vậy, NHNN vẫn duy trì giới hạn này trong giai đoạn chuyển tiếp", chuyên gia phân tích.

Nhìn chung, chúng tôi nhận thấy Thông tư 50 có phần linh hoạt hơn so với Thông tư 22 trong cách tính và điều chỉnh hợp lý các thành phần, nâng đáng kể giới hạn áp dụng (95% so với 85%)", theo ông Quản Trọng Thành.

Để đặt vấn đề này trong bối cảnh rộng hơn, cho đến nay NHNN vẫn chủ yếu sử dụng các công cụ điều hành truyền thống để hỗ trợ kế hoạch tăng trưởng của Chính phủ, ông Thành nêu. Do đó, chuyên gia tái khẳng định việc ban hành quy định mới về thanh khoản là một trong những thay đổi quan trọng mà MSVN đã kỳ vọng từ lâu, cho thấy Chính phủ đang tiếp tục hoàn thiện khuôn khổ nhằm hỗ trợ tài chính cho tăng trưởng theo hướng bền vững và có khả năng chống chịu tốt hơn.

Đối với tác động chi tiết tới các ngân hàng, trong ngắn và trung hạn những ngân hàng mạnh, những ngân hàng mà có phần quản trị rủi ro đi trước và đã làm việc với các đối tác nước ngoài (IFC, World Bank, ADB,...) để huy động vốn sẽ có lợi thế. Có thể kể đến một số gương mặt như Techcombank, HDBank, VPBank, ACB, MSB,...

Trên thị trường ngay sau khi Thông tư 50 được ban hành, đã có những ngân hàng như HDBank, VPBank được "gọi tên" hưởng lợi do các lợi thế cụ thể.

Trong thời gian tới, với chính sách như đăng ký sớm việc tuân thủ các tỷ lệ mới, thì thị trường có thể sẽ được chứng kiến cuộc đua để đăng ký áp dụng các tỷ lệ thanh khoản theo Basel III sớm, đạt tỷ lệ 100% để được miễn tuân thủ LDR.

Hay nói cách khác, các ngân hàng đang được nới lỏng từng bước, "dễ thở" hơn cho việc tạo thêm dư địa trong cân đối nguồn vốn. Song để thực sự cạnh tranh dài hạn, ngân hàng cũng phải tự tạo áp lực cho chính mình nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn mới cao hơn, gần như là yêu cầu song hành của một lộ trình chuyển đổi: Từ tín dụng đến động lực chuyển sang củng cố nguồn vốn bền vững, nâng cao quản trị rủi ro để tăng trưởng tín dụng lành mạnh hơn, ổn định và bền vững.

Nguồn: https://diendandoanhnghiep.vn