Từ thực tiễn lâm sàng đến nghiên cứu khoa học: Khoa Điều dưỡng NTTU kiến tạo nền tảng tri thức ứng dụng trong chăm sóc sức khỏe

Nghiên cứu khoa học xuất phát từ thực tiễn chăm sóc

Trong nghiên cứu điều dưỡng hiện đại, ranh giới giữa thực hành lâm sàng và hoạt động khoa học ngày càng thu hẹp. Nhiều vấn đề nghiên cứu được hình thành trực tiếp từ quá trình chăm sóc người bệnh, nơi các quyết định chuyên môn cần được chuẩn hóa và kiểm chứng bằng khoa học. Tại khoa Điều dưỡng Trường Đại học Nguyễn Tất Thành, cách tiếp cận này không chỉ là phương pháp mà đã trở thành định hướng xuyên suốt trong tổ chức và phát triển hoạt động khoa học công nghệ.

Trong năm học 2024 – 2025, hoạt động khoa học công nghệ của khoa Điều dưỡng không chỉ thể hiện qua số lượng đề tài hay công bố, mà rõ ràng hơn ở cách mà nghiên cứu được tổ chức và vận hành như một phần tự nhiên của quá trình đào tạo và thực hành nghề nghiệp. 08 đề tài cấp Trường được triển khai, cùng với tỷ lệ 82,6% giảng viên tham gia nghiên cứu khoa học, cho thấy mức độ lan tỏa của hoạt động nghiên cứu trong toàn bộ đội ngũ. Nhưng nếu chỉ nhìn vào con số, sẽ khó thấy được bản chất của sự chuyển động này.

Các đề tài nghiên cứu tại khoa Điều dưỡng hiện nay không còn đi theo hướng lý thuyết tách rời thực hành. Phần lớn bắt đầu từ những vấn đề rất cụ thể trong quá trình chăm sóc: một bước trong quy trình chưa thống nhất, một thao tác dễ sai khác giữa các ca trực hay một can thiệp chưa được đánh giá đầy đủ về hiệu quả. Từ đó, các nhóm nghiên cứu tiến hành xây dựng bảng kiểm lâm sàng, theo dõi kết quả can thiệp và điều chỉnh quy trình ngay trong môi trường bệnh viện.

Chính cách làm này khiến nghiên cứu không dừng lại ở việc mô tả mà gắn trực tiếp với việc thử nghiệm và kiểm chứng. Một quy trình sau khi được đề xuất sẽ được áp dụng thử, theo dõi kết quả trước – sau, so sánh giữa các nhóm bệnh nhân hoặc điều kiện chăm sóc khác nhau. Khi dữ liệu đủ rõ, kết quả nghiên cứu có thể quay lại hỗ trợ chính hoạt động thực hành, thay vì chỉ dừng lại ở báo cáo.

Tuy nhiên, nghiên cứu trong lĩnh vực điều dưỡng không diễn ra trong điều kiện lý tưởng. Khối lượng giảng dạy, công tác chuyên môn và các nhiệm vụ kiêm nhiệm khiến thời gian dành cho nghiên cứu của giảng viên thường bị chia nhỏ, khó duy trì liên tục. Những yếu tố này đặt ra yêu cầu phải tổ chức lại hoạt động nghiên cứu theo hướng linh hoạt hơn đồng thời tăng cường phối hợp giữa các nhóm nghiên cứu để tối ưu nguồn lực.

Xây dựng hệ sinh thái nghiên cứu dành cho sinh viên

Một trong những chuyển động tích cực nhất của khoa Điều dưỡng trong giai đoạn này là việc tích hợp sinh viên vào hệ sinh thái nghiên cứu. Sinh viên của khoa được hướng dẫn tham gia từ khâu thiết kế đề tài đến thu thập và xử lý dữ liệu. Trong năm học vừa qua, 18 đề tài sinh viên được triển khai, nhiều đề tài tham gia các cuộc thi khoa học và được trình bày dưới dạng oral hoặc poster.

Các hoạt động này được kết nối trực tiếp với hội nghị khoa học sinh viên mở rộng – nơi các đề tài được trao đổi, phản biện và hoàn thiện. Thông qua quá trình đó, sinh viên không chỉ trình bày kết quả mà còn phát triển tư duy nghiên cứu và khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn chăm sóc sức khỏe.

Vươn tầm quốc tế thông qua các công bố và hợp tác thực chất

Song song với hoạt động đào tạo nghiên cứu, khoa Điều dưỡng cũng ghi nhận gần 30 công bố khoa học trên các tạp chí WoS/Scopus và trong nước. Con số này phản ánh khả năng chuyển hóa kết quả nghiên cứu thành sản phẩm học thuật có giá trị. Ở chiều ngược lại, việc giữ ổn định chất lượng công bố và từng bước nâng tỷ lệ bài trên các tạp chí uy tín vẫn là bài toán cần tiếp tục theo đuổi trong thời gian tới.

Trên nền tảng đó, các hoạt động hợp tác quốc tế trong nghiên cứu của khoa cũng được mở rộng theo hướng thực chất hơn, gắn trực tiếp với các vấn đề chuyên môn. Một trong những ví dụ rõ nhất là chuyến làm việc với đoàn nghiên cứu từ Học viện Giáo dục Aomori Tanaka (Nhật Bản) vào tháng 02/2025, tập trung vào việc tối ưu hóa kỹ thuật lấy máu tĩnh mạch trong thực hành điều dưỡng.

Thay vì dừng ở trao đổi học thuật, các nội dung hợp tác được lựa chọn theo hướng có thể áp dụng ngay trong môi trường lâm sàng. Cách tiếp cận này cũng phản ánh rõ định hướng của khoa: ưu tiên những vấn đề gắn với thao tác nghề nghiệp hàng ngày, nơi mỗi cải tiến nhỏ đều có thể tác động trực tiếp đến độ an toàn và hiệu quả chăm sóc người bệnh.

Tầm nhìn bền vững trong bức tranh chuyển đổi số khối ngành Sức khoẻ

Ở góc độ rộng hơn, các hoạt động hợp tác quốc tế đang góp phần chuẩn hóa phương pháp nghiên cứu, nâng cao năng lực học thuật của giảng viên và tạo điều kiện để sinh viên tiếp cận với môi trường nghiên cứu đa quốc gia. Đây cũng là nền tảng quan trọng để khoa từng bước tham gia sâu hơn vào các mạng lưới nghiên cứu khu vực, thay vì chỉ dừng lại ở các hoạt động trao đổi ngắn hạn.

Những thay đổi trong cách tổ chức nghiên cứu tại khoa Điều dưỡng Trường ĐH Nguyễn Tất Thành không diễn ra đột ngột, mà được tích lũy qua từng bước. Số lượng đề tài tăng lên, phạm vi tham gia được mở rộng và các hướng nghiên cứu ngày càng bám sát môi trường lâm sàng. Đồng thời, mối liên kết với hệ thống bệnh viện và các đơn vị trong khối ngành sức khỏe cũng rõ nét hơn, giúp kết quả nghiên cứu có điều kiện đi ra ngoài phạm vi học thuật.

Trọng tâm của cách làm này nằm ở những vấn đề nhỏ nhưng lặp lại trong quá trình điều trị và theo dõi người bệnh. Khi các quy trình và thao tác được rà soát, điều chỉnh và kiểm chứng, chúng dần trở thành những chuẩn mực có thể áp dụng ổn định, tạo ra tác động bền hơn so với các giải pháp phức tạp.

Trong bức tranh chung của Trường Đại học Nguyễn Tất Thành, hướng đi này tạo nên một vị trí riêng cho Khoa Điều dưỡng. Nếu nhiều lĩnh vực hướng đến sản phẩm công nghệ, thì điều dưỡng hình thành các chuẩn mực thực hành gắn trực tiếp với chất lượng chuyên môn và mức độ an toàn của người bệnh. Sau cùng, thay đổi không nằm ở số lượng đề tài hay công bố khoa học, mà ở cách công việc được thực hiện mỗi ngày. Khi việc ghi nhận và điều chỉnh dựa trên dữ liệu trở thành thói quen, môi trường làm việc cũng dịch chuyển theo, ngày càng chặt chẽ và có cơ sở hơn.

Ở góc nhìn đó, hoạt động nghiên cứu không còn là một phần việc riêng, mà nằm trong chính cách người điều dưỡng làm nghề. Giá trị của khoa học không dừng ở công bố, mà ở khả năng làm thay đổi cách công việc được thực hiện.