Gọi vốn: Cơ hội nào cho doanh nghiệp Việt?

Ông Vinnie Lauria - Founder của Golden Gate Ventures, một trong những quỹ đầu tư mạo hiểm hàng đầu Đông Nam Á trình bày bài phân tích về thực trạng thị trường vốn

Ngày 28/01 vừa qua, Endeavor Việt Nam đã tổ chức thành công sự kiện "Multiplier Event - Gọi vốn: Cơ hội nào cho doanh nghiệp Việt?", thu hút sự tham dự của đông đảo nhà sáng lập startup, nhà đầu tư và cộng đồng trong hệ sinh thái khởi nghiệp. Tại sự kiện, những xu hướng mới nhất về môi trường gọi vốn và những lời khuyên thực tiễn dành cho các công ty khởi nghiệp được các chuyên gia đầu ngành chia sẻ.

Mở đầu sự kiện, Ông Vinnie Lauria - Founder của Golden Gate Ventures, một trong những quỹ đầu tư mạo hiểm hàng đầu Đông Nam Á, đã trình bày bài phân tích về thực trạng thị trường vốn với chủ đề "Xu hướng Đầu tư Mạo hiểm tại Châu Á & Việt Nam: Vượt qua Mùa đông gọi vốn" (VC Trends in Asia & Vietnam: Navigating the Capital Winter).

"Đây không phải là suy thoái tạm thời, mà là sự tái cơ cấu vốn"

Vinnie Lauria chỉ ra rằng, thị trường đang trải qua một cuộc tái thiết lập vốn chứ không phải chỉ là giai đoạn chậm lại tạm thời. Khác với thời kỳ bùng nổ năm 2021 khi vốn đầu tư tràn ngập với định giá phi lý, hiện tại các nhà đầu tư đã quay về với nguyên tắc cốt lõi: Tính bền vững và hiệu quả sử dụng vốn.

Theo số liệu từ Vietnam Venture Capital Report 2025 do DealStreetAsia công bố, tổng vốn đầu tư vào startup Việt Nam năm 2024 đạt 494 triệu USD qua 68 thương vụ, giảm 8% so với năm 2023. Đáng chú ý, nguồn vốn từ Singapore dẫn đầu với 39% tổng số thương vụ, trong khi nhà đầu tư nội địa chỉ chiếm khoảng 19%. Con số này minh chứng cho nhận định của Vinnie: "Vốn chưa biến mất, nhưng đang tập trung cao độ vào những mô hình đã được chứng minh".

Ông Vinnie Lauria chia sẻ: "Tôi cực kỳ lạc quan về con người và nền kinh tế Việt Nam trong 5-10 năm tới. Nhưng tôi lo ngại về nguồn vốn""

Nghịch lý Việt Nam: Thiên tài công nghệ nhưng thiếu "tư duy khu vực"

Một trong những thông điệp mạnh mẽ nhất từ bài trình bày là "Việt Nam đang chơi trò chơi nội địa trong một cuộc thi khu vực" (Playing a local game in a regional sport). Ông chỉ ra 4 điểm yếu cấu trúc của startup Việt bao gồm tư duy cục bộ khi quá tập trung vào những khác biệt của Việt Nam mà chưa học hỏi về kinh nghiệm quốc tế, ngại mời các chuyên gia nước ngoài về vị trí VP vì cho rằng quá đắt đỏ hoặc lo sợ họ không hiểu thị trường Việt Nam, rào cản về ngôn ngữ và cơ sở hạ tầng pháp lý khi những quy định về kiểm soát ngoại hối có thể gây khó khăn cho những hoạt động xuyên biên giới.

Để giải đáp những khó khăn này, ông cho rằng các doanh nghiệp Việt cần nghĩ đến việc mở rộng ra thị trường nước ngoài ngay từ những ngày đầu, tuyển dụng đội ngũ xuyên quốc gia và tập trung vào làm nghiên cứu và phát triển sản phẩm.

Một lời khuyên thực tế khác từ Vinnie là về định giá "Sống sót và đà tăng trưởng quan trọng hơn danh tiếng". Ông dẫn chứng trường hợp Uber khi gọi vốn vòng đầu với định giá chỉ khoảng 6 triệu USD, trong khi nhiều founder Việt từ chối 500K USD vì muốn định giá 10 triệu USD - và rốt cuộc công ty phá sản vì không còn đủ tiền mặt hiện có (runway).

Trong phiên thảo luận kế tiếp, Bà Nguyễn Lan Anh (Giám đốc Endeavor Việt Nam) cùng với Ông Vinnie Lauria (Golden Gate Ventures), Bà Lê Hoàng Uyên Vy (Founding Managing Partner, Do Ventures) và Bà Nguyễn Thị Hương Giang (CEO & Co-founder, Tititada) đã làm rõ những vấn đề mà Ông Vinnie đưa ra dựa trên nhiều góc nhìn khác nhau.

Từ trái sang phải: Bà Nguyễn Thị Hương Giang (CEO & Co-founder, Tititada), Bà Nguyễn Lan Anh (Giám đốc Endeavor Việt Nam), Bà Lê Hoàng Uyên Vy (Founding Managing Partner, Do Ventures) và Ông Vinnie Lauria (Golden Gate Ventures)

“Go Global” là con đường để quy mô hóa

Bà Nguyễn Lan Anh, giám đốc điều hành Endeavor Việt Nam, cho rằng các dữ liệu từ Endeavor cho thấy con đường tốt nhất giúp các công ty khởi nghiệp Việt Nam quy mô hóa là vượt ra ngoài biên giới Việt Nam. “Với các công ty khởi nghiệp có khát vọng phát triển mạnh và có tầm cỡ, có ảnh hưởng, thì chỉ tập trung thị trường nội địa sẽ không  đủ. Doanh nghiệp cần nhắm tới thị trường toàn cầu. Các tiến bộ công nghệ đang cho chúng ta cơ hội để làm điều đó.”

Về vấn đề này, ông Vinnie Lauria chia sẻ: "Tôi cực kỳ lạc quan về con người và nền kinh tế Việt Nam trong 5-10 năm tới. Nhưng tôi lo ngại về nguồn vốn. Khác với Singapore hay Indonesia có các tập đoàn sẵn sàng đầu tư mạnh tay, vốn doanh nghiệp tại Việt Nam còn rất hạn chế. Vì vậy, để gọi vốn, startup Việt buộc phải hướng ra nước ngoài - và để làm được điều đó, tiếng Anh là bắt buộc."

Bà Lê Hoàng Uyên Vy cho biết: "Khi chúng tôi so sánh cơ hội tại Việt Nam với Singapore hay Ấn Độ, quy mô thị trường Việt Nam vẫn còn hạn chế. Để thu hút sự chú ý từ các quỹ lớn, startup Việt cần chứng minh khả năng mở rộng ra khu vực ngay từ đầu."

Đại diện cho nhóm nhà sáng lập, bà Nguyễn Thị Hương Giang CEO của Tititada nhìn nhận một cách thực tế về tình trạng hệ sinh thái: Việt Nam vẫn chưa đủ mắt xích để hình thành một hệ sinh thái khởi nghiệp hoàn chỉnh. Theo bà, một hệ sinh thái thực sự cần sự kết nối chặt chẽ giữa nhà sáng lập, các vườn ươm doanh nghiệp, (incubator), doanh nghiệp lớn (ngân hàng, tập đoàn), và điều quan trọng nhất là sự tham gia tích cực của chính phủ và các nhà hoạch định chính sách để tạo môi trường thuận lợi cho khởi nghiệp. Mặc dù không thiếu những bạn trẻ tâm huyết và tinh thần khởi nghiệp, nhưng họ vẫn chưa được hỗ trợ đầy đủ.

Cơ hội trong làn sóng AI: Tập trung vào ứng dụng, không đua xây nền tảng

Khi được hỏi về xu hướng AI, các diễn giả đều nhấn mạnh: Đừng cố gắng cạnh tranh xây dựng các mô hình nền tảng (Foundation Models/LLMs) - cuộc chơi tốn hàng tỷ USD của các gã khổng lồ như OpenAI, Google.

Vinnie khẳng định: "Cơ hội của Việt Nam nằm ở Application Layer và Vertical AI/Good AI. Trong một năm qua, chúng tôi gặp hơn 100 startup AI tại Việt Nam và nhiều công ty đã có sức hút toàn cầu ngay từ đầu. Đây là làn sóng mới rất hứa hẹn."

Theo Vietnam Venture Capital Report 2025, bức tranh thị trường vốn có những điểm sáng:

Việt Nam giữ vững Top 3 Đông Nam Á về số lượng thương vụ (sau Singapore và Indonesia), chứng tỏ sức hút của hệ sinh thái vẫn còn nguyên dù trong bối cảnh khó khăn.

60% nhà đầu tư tin rằng hoạt động đầu tư năm 2025 sẽ giữ nguyên hoặc tăng trưởng, cho thấy sự lạc quan thận trọng đang quay trở lại. Fintech, Retail (Bán lẻ) và Healthcare (Y tế) vẫn dẫn đầu, nhưng AI và Semiconductor (Bán dẫn) đang là từ khóa nóng mới.

Sự kiện khép lại với những thông điệp then chốt dành cho cộng đồng startup Việt Nam. "Go Global" không còn là lựa chọn, mà là con đường sinh tồn: Để tiếp cận 81% nguồn vốn từ nhà đầu tư nước ngoài, startup cần tiếng Anh và tư duy khu vực. Các startup không cần đợi đến lúc gọi vốn vòng Series B mới nghĩ đến việc phát triển toàn cầu mà hãy tư duy ngay từ điểm bắt đầu. Trong trong môi trường khan hiếm vốn, khả năng thực thi quan trọng hơn tầm nhìn. Và Application Layer và Vertical AI/GoodAI mới là sân chơi phù hợp với nguồn lực của startup Việt.

Bà Nguyễn Lan Anh, Giám đốc Endeavor Việt Nam, tổng kết: "Sự kiện hôm nay không chỉ cung cấp thông tin về thị trường, mà còn là lời nhắc nhở: Tiềm năng con người Việt Nam là vô hạn, nhưng để bứt phá, chúng ta cần thay đổi tư duy. Mùa đông vốn là thời điểm để những startup có nội lực thật sự tỏa sáng. Nghĩ lớn - Vươn ra thị trường toàn cầu ngay từ những bước đầu tiên - đó mới là cách để startup Việt cạnh tranh với khu vực."