Truyền nhân đời thứ 5 nhà bánh cốm lâu đời nhất Hà Nội kể về mùa cưới “ế ẩm” nhất mọi thời đại, tiết lộ vị trí quan trọng của bánh cốm trong tráp sính lễ

Thứ sáu, 02/10/2020, 09:23 GMT+7

Dù ngày nay, sính lễ trong đám ăn hỏi của người Hà Nội có đa dạng đến đâu, biến đổi cỡ nào, mâm cao cỗ đầy ra sao, những chiếc bánh cốm xanh nhỏ nhắn vẫn luôn là lễ vật chẳng thể thiếu.

Đìu hiu như mùa cưới năm... Covid

Mùa thu, mùa những cơn gió se se ùa về cũng là mùa yêu đương, mùa cưới. “Hồng cốm tốt đôi”, khi màu đỏ thạch lựu của những quả hồng chín vấn vít với màu xanh ngọc nõn nà của cốm, đó là báo hiệu của mùa trai gái thành đôi. Từ trăm năm nay, người ta vẫn yêu đương, cưới hỏi, phong tục mỗi vùng mỗi khác, cầu kỳ hay giản dị tùy thời, nhưng có những nghi lễ chẳng thể nào đổi khác.

Ở Hà Nội, đám cưới thường có ba lễ: chạm ngõ, ăn hỏi và lễ cưới. Lễ chạm ngõ là khi nhà trai đưa lễ vật đến nhà gái (thường có trầu cau, rượu, trà) để ướm hỏi, xin phép cho đôi trai gái tiến đến hôn nhân. Từ lễ chạm ngõ cho tới lễ ăn hỏi, thời gian dài ngắn bao nhiêu không có hạn định rõ ràng. Có khi “cơi trầu chạm ngõ là trầu bỏ đi”, làm lễ chạm ngõ rồi mà vì lý do nào đó, cặp đôi không tiếp tục hôn sự thì cũng… thôi. 

Tinh tế, cầu kỳ lắm những đám hỏi của ngày xưa Hà Nội

Theo ký ức của bà Nguyễn Thị Nhung (85 tuổi), truyền nhân đời thứ 5 của gia tộc bánh cốm Nguyên Ninh, những mâm, tráp, quả sơn son thếp vàng… dùng để đựng sính lễ trong đám ăn hỏi thường thấy bây giờ cũng chưa phải cổ lắm. Ngày xưa, người Hà Nội đựng sính lễ ăn hỏi trong những chiếc “thồi”, là những hộp gỗ to, dài rộng, có hai đầu để gánh trên vai. Người gánh thồi sẽ vận áo the, mũ lượt, khăn nhiễu đỏ quàng vai. Sính lễ, đặc biệt các nhà giàu có, có mười mấy thồi, người gánh đi trên đường thành một hàng dài, có khi từ đầu phố đến cuối phố chưa hết.

Cái sự sang trọng của đám hỏi Hà Nội xưa không chỉ nằm ở vẻ ngoài, mà từng sính lễ đi theo cũng được tuyển lựa cẩn thận: trầu cau, bánh chưng, bánh dày, lợn quay (phủ vải đỏ, đặt trong thồi gánh đi hoặc đặt trong mâm, đội đầu), mứt sen để trong hộp vuông đính nơ, chè để trong chai, xếp cao tầng… Bánh cốm và bánh phu thê cũng không thể thiếu.

“Thực ra, gọi là bánh phu thê cũng không chính xác. Phu - thê ý chỉ một cặp bánh vàng và bánh xanh buộc vào nhau thành một cặp bằng lạt đỏ. Bánh xanh ấy chính là bánh cốm, còn bánh vàng làm bằng gạo nếp, đỗ xanh, mứt bí, dừa nạo sợi, chứ không phải bánh làm bằng bột đao pha đủ màu xanh đỏ mà người ta gọi là xu xê đâu. Hai chiếc bánh truyền thống ấy đi cùng nhau mới gọi là bánh vợ bánh chồng, là một cặp phu thê, là biểu tượng của đôi vợ chồng duyên phận vẹn toàn.

Hồi xưa, cả hai loại đều được gói lá chuối. Bánh vàng được làm từ bột nếp, gói sống rồi mới đem hấp cho đến khi phần bột trong suốt, nhìn thấy cả những sợi đu đủ và có màu vàng đẹp mắt của hạt dành dành. Còn bánh cốm làm bằng cốm non và đường kính trắng, nhuộm màu xanh từ lá riềng, xào đến khi cốm nhừ thì bọc lấy nhân đậu xanh và dừa sợi. Lễ ăn hỏi có thể nhiều hay ít thồi, nhưng không thể thiếu trầu cau và cặp bánh phu - thê ấy” - bà Nhung lý giải.

Bây giờ, hiếm còn thấy một đám ăn hỏi có mâm bánh phu thê, bánh chưng bánh dày, chè đựng trong chai, mứt sen đóng hộp thắt nơ… như trước. Những đám đông xôn xao người lớn trẻ em ríu rít nói cười trong đì đùng tiếng pháo, những tà áo dài và những hộp tròn sơn son, phủ nhiễu đỏ, bên trong là trăm cặp xanh - vàng ấp ủ nhau… chỉ còn trong hoài niệm của những người xưa.

 

 Nguồn: Phong Linh - Việt Phố Cổ/toquoc.vn

Ý kiến bạn đọc
Clip kích cầu du lịch Việt Nam sẽ được CNN phát sóng trong vòng 6 tuần nhằm quảng bá đến toàn thế giới
03:54 ,17/10/2020

Clip này sẽ nhằm quảng bá nền du lịch Việt, đồng thời thu hút thêm nhiều du khách quốc tế đến Việt Nam trong thời gian tới.

Xuất hiện hàng loạt "viên ngọc" mới nổi, du lịch nội địa "lên ngôi"
08:47 ,07/10/2020

Du lịch nội địa "bắt đầu lên ngôi" tại Việt Nam trong bối cảnh 'bình thường mới”.

Nhiều điểm du lịch, vui chơi ở Hà Nội trang hoàng rực rỡ đón Tết Trung thu
08:23 ,24/09/2020

Chỉ còn hơn 1 tuần nữa là đến Tết Trung thu, các địa điểm vui chơi ở Hà Nội bắt đầu khoác lên mình bộ áo mới lung linh, rực rỡ cùng nhiều hoạt động văn hóa truyền thống nhằm phục vụ nhu cầu tham quan, chụp ảnh của các gia đình có con nhỏ và cả các bạn trẻ.

Di tích chùa Sắc tứ Tam Bảo Kiên Giang
05:00 ,22/09/2020

Chùa Tam Bảo là một ngôi chùa cổ tại thành phố Rạch Giá tọa lạc tại số 3 Sư Thiện Ân, Vĩnh Bảo, Rạch Giá, tỉnh Kiên Giang, được Nhà nước Việt Nam công nhận là di tích lịch sử văn hoá vào ngày 23 tháng 3 năm 1988.

Hà Nội: Con phố dài hơn 300m một năm
05:08 ,16/09/2020

Khách ngày càng thích đồ chơi truyền thống, đồ chơi làm thủ công của Việt Nam. Và thế là các mặt hàng Trung Quốc đang dần vắng bóng, nhường chỗ cho đồ truyền thống, đồ thủ công của các làng nghề Hưng Yên, Nam Định và Hà Nội.

Hành hương xuyên Việt đừng bỏ qua Tây Ninh
03:17 ,05/09/2020

Trên hành trình xuyên Việt, bạn đừng bỏ qua Tây Ninh – mảnh đất mang nhiều lớp trầm tích văn hóa, lịch sử và cả tâm linh. Dưới đây là 5 địa danh nổi tiếng nhất của miền biên viễn Đông Nam Bộ mà bạn nhất định phải ghé tới.

Khám phá khách sạn 5 sao “sang chảnh” với bốn bể bơi vô cực tuyệt đẹp tại Mũi Né
08:40 ,28/08/2020

Không chỉ “siêu to khổng lồ”, Apec Mandala Wyndham Mũi Né còn là một trong số những khách sạn sở hữu bể bơi vô cực đẹp nhất ở Việt Nam.

Có hàng thịt quay vỉa hè 30 năm tuổi ngon nức tiếng ở Hà Nội, không biển hiệu nhưng chiều nào cũng nườm nượp khách xếp hàng
09:04 ,18/08/2020

Đặc điểm nhận diện của quán thịt quay này, ấy là từ 4h chiều đến sẩm tối, khách sẽ xếp hàng dài chờ đợi trên phố Thể Giao cùng tiếng dao chặt giòn tan, nghe rất vui tai.

Rừng mùa thu Na-uy trong lòng xứ Thanh
04:56 ,13/08/2020

Vùng đất Vĩnh An (Vĩnh Lộc - Thanh Hoá) đang là điểm đến mới thu hút khách du lịch trong và ngoài nước. Được thiên nhiên phú cho hệ thống núi đá vôi cảnh quan đẹp, có giá trị cả về địa lý - kiến tạo lẫn lịch sử, đặc biệt là quần thể hang động kỳ thú nằm gần nhau. Đặc biệt là cảnh sắc cánh rừng lá vàng vào Thu nằm giữa 29 ngọn núi, được du khách nhận xét Kim Sơn như rừng mùa thu Na-uy thu nhỏ trong lòng xứ Thanh.

Tổng cục Du lịch khuyến cáo các địa phương nhanh chóng kích hoạt quy trình phòng chống dịch COVID-19
08:13 ,30/07/2020

Ngày 29/7 Tổng cục Du lịch có văn bản số 982/TCDL-LH Hà Nội, gửi các Sở Du lịch, Sở VHTTDL và Sở Văn hóa, Thông tin, Thể thao và Du lịch các địa phương về việc đảm bảo an toàn cho khách du lịch trước diễn biến của dịch COVID-19.

  • Email
    Chăm sóc khách hàng
    Thanh Lan
Hotline:
0903363427
Thanh Lan
(Chăm sóc khách hàng)
Bạn đang ghé thăm website bằng di động?
Hãy bấm vào số điện thoại để gọi nhanh cho chúng tôi.
Phản hồi của bạn