Truyền nhân đời thứ 5 nhà bánh cốm lâu đời nhất Hà Nội kể về mùa cưới “ế ẩm” nhất mọi thời đại, tiết lộ vị trí quan trọng của bánh cốm trong tráp sính lễ

Thứ sáu, 02/10/2020, 09:23 GMT+7

Dù ngày nay, sính lễ trong đám ăn hỏi của người Hà Nội có đa dạng đến đâu, biến đổi cỡ nào, mâm cao cỗ đầy ra sao, những chiếc bánh cốm xanh nhỏ nhắn vẫn luôn là lễ vật chẳng thể thiếu.

Đìu hiu như mùa cưới năm... Covid

Mùa thu, mùa những cơn gió se se ùa về cũng là mùa yêu đương, mùa cưới. “Hồng cốm tốt đôi”, khi màu đỏ thạch lựu của những quả hồng chín vấn vít với màu xanh ngọc nõn nà của cốm, đó là báo hiệu của mùa trai gái thành đôi. Từ trăm năm nay, người ta vẫn yêu đương, cưới hỏi, phong tục mỗi vùng mỗi khác, cầu kỳ hay giản dị tùy thời, nhưng có những nghi lễ chẳng thể nào đổi khác.

Ở Hà Nội, đám cưới thường có ba lễ: chạm ngõ, ăn hỏi và lễ cưới. Lễ chạm ngõ là khi nhà trai đưa lễ vật đến nhà gái (thường có trầu cau, rượu, trà) để ướm hỏi, xin phép cho đôi trai gái tiến đến hôn nhân. Từ lễ chạm ngõ cho tới lễ ăn hỏi, thời gian dài ngắn bao nhiêu không có hạn định rõ ràng. Có khi “cơi trầu chạm ngõ là trầu bỏ đi”, làm lễ chạm ngõ rồi mà vì lý do nào đó, cặp đôi không tiếp tục hôn sự thì cũng… thôi. 

Tinh tế, cầu kỳ lắm những đám hỏi của ngày xưa Hà Nội

Theo ký ức của bà Nguyễn Thị Nhung (85 tuổi), truyền nhân đời thứ 5 của gia tộc bánh cốm Nguyên Ninh, những mâm, tráp, quả sơn son thếp vàng… dùng để đựng sính lễ trong đám ăn hỏi thường thấy bây giờ cũng chưa phải cổ lắm. Ngày xưa, người Hà Nội đựng sính lễ ăn hỏi trong những chiếc “thồi”, là những hộp gỗ to, dài rộng, có hai đầu để gánh trên vai. Người gánh thồi sẽ vận áo the, mũ lượt, khăn nhiễu đỏ quàng vai. Sính lễ, đặc biệt các nhà giàu có, có mười mấy thồi, người gánh đi trên đường thành một hàng dài, có khi từ đầu phố đến cuối phố chưa hết.

Cái sự sang trọng của đám hỏi Hà Nội xưa không chỉ nằm ở vẻ ngoài, mà từng sính lễ đi theo cũng được tuyển lựa cẩn thận: trầu cau, bánh chưng, bánh dày, lợn quay (phủ vải đỏ, đặt trong thồi gánh đi hoặc đặt trong mâm, đội đầu), mứt sen để trong hộp vuông đính nơ, chè để trong chai, xếp cao tầng… Bánh cốm và bánh phu thê cũng không thể thiếu.

“Thực ra, gọi là bánh phu thê cũng không chính xác. Phu - thê ý chỉ một cặp bánh vàng và bánh xanh buộc vào nhau thành một cặp bằng lạt đỏ. Bánh xanh ấy chính là bánh cốm, còn bánh vàng làm bằng gạo nếp, đỗ xanh, mứt bí, dừa nạo sợi, chứ không phải bánh làm bằng bột đao pha đủ màu xanh đỏ mà người ta gọi là xu xê đâu. Hai chiếc bánh truyền thống ấy đi cùng nhau mới gọi là bánh vợ bánh chồng, là một cặp phu thê, là biểu tượng của đôi vợ chồng duyên phận vẹn toàn.

Hồi xưa, cả hai loại đều được gói lá chuối. Bánh vàng được làm từ bột nếp, gói sống rồi mới đem hấp cho đến khi phần bột trong suốt, nhìn thấy cả những sợi đu đủ và có màu vàng đẹp mắt của hạt dành dành. Còn bánh cốm làm bằng cốm non và đường kính trắng, nhuộm màu xanh từ lá riềng, xào đến khi cốm nhừ thì bọc lấy nhân đậu xanh và dừa sợi. Lễ ăn hỏi có thể nhiều hay ít thồi, nhưng không thể thiếu trầu cau và cặp bánh phu - thê ấy” - bà Nhung lý giải.

Bây giờ, hiếm còn thấy một đám ăn hỏi có mâm bánh phu thê, bánh chưng bánh dày, chè đựng trong chai, mứt sen đóng hộp thắt nơ… như trước. Những đám đông xôn xao người lớn trẻ em ríu rít nói cười trong đì đùng tiếng pháo, những tà áo dài và những hộp tròn sơn son, phủ nhiễu đỏ, bên trong là trăm cặp xanh - vàng ấp ủ nhau… chỉ còn trong hoài niệm của những người xưa.

 

 Nguồn: Phong Linh - Việt Phố Cổ/toquoc.vn

Ý kiến bạn đọc
Du lịch nội địa dịp Tết Nguyên đán tăng mạnh
04:01 ,26/01/2021

Với tình hình dịch bệnh được kiểm soát, kinh tế dần phục hồi, dự đoán, thị trường du lịch nội địa dịp Tết Nguyên đán năm nay sẽ dần "ấm" lên.

Thương hiệu nào từng được mệnh danh “đệ nhất Phở Hà Nội”?
07:22 ,14/01/2021

Câu hỏi này trước đây chắc ít người còn trả lời được bởi đó từng là câu chuyện dĩ vãng. Nhưng giờ đây, khi lịch sử được lần giở lại, món ngon được hồi sinh, câu hỏi ấy đã có câu trả lời rõ ràng và sống động.

Thành phố du lịch của Campuchia "biến hóa" trong dịch bệnh
03:12 ,05/01/2021

Theo trang SCMP, hiếm có thành phố nào ở châu Á lại chứa đựng du lịch văn hóa đặc sắc như Siem Reap (Campuchia).

Đến Hạ Long khám phá thiên đường ẩm thực đẳng cấp quốc tế
03:15 ,29/12/2020

Từ ngày 24/12/2020, một khu phố ẩm thực đêm quy mô, hoành tráng, đẳng cấp quốc tế sẽ chính thức đi vào vận hành tại quảng trường Sun Carnival (Bãi Cháy, Hạ Long).

"Đảo băng" giữa Trung Quốc chuẩn bị cho lễ hội lớn nhất mùa đông
08:04 ,23/12/2020

Để chuẩn bị cho lễ hội vào mùa xuân, Trung Quốc đã huy động hơn 300 thợ làm băng ở Cáp Nhĩ Tân miệt mài làm công việc này giữa cái lạnh tê tái của mùa đông.

Ngắm phiên bản “Amalfi cổ trấn” đẹp mê hoặc ở Nam Phú Quốc
04:54 ,14/12/2020

Từ quảng trường Navona thành Rome tới ban công của nàng Julliet ở Verona…, nước Ý đã làm thổn thức biết bao trái tim lữ khách, giống như cách một “Amalfi cổ trấn” từng mê hoặc bất kỳ ai đặt chân tới đây. Vẻ huyền bí và thơ mộng của vùng đất ấy giờ đây có thể được bắt gặp dưới ánh hoàng hôn nơi đảo Ngọc Phú Quốc.

Tiệm bánh Cối Xay Gió “huyền thoại” tại Đà Lạt đóng cửa, chủ tiệm tiết lộ nguyên do và chia sẻ 4 bài học đắt giá
02:47 ,05/12/2020

Nguyên nhân được nhà sáng lập chia sẻ là do cửa tiệm bất ngờ bị đòi lại mặt bằng kinh doanh trước thời hạn.

Năm 2020: Việt Nam được vinh danh điểm đến "Di sản hàng đầu thế giới"
04:38 ,02/12/2020

Giải thưởng World Travel Awards được coi là giải "Oscar của ngành Du lịch" do các chuyên gia trong ngành du lịch và công chúng quốc tế bình chọn. Việc hai năm liên tiếp Việt Nam được vinh danh ở hạng mục "Điểm đến Di sản hàng đầu thế giới" đã khẳng định sức cuốn hút hàng đầu về tài nguyên thiên nhiên cũng như tài nguyên văn hóa của nước ta đối với cộng đồng quốc tế.

Vượt khó mùa Covid-19, quốc đảo Maldives tạo ra dịch vụ giãn cách xã hội sang chảnh như thiên đường để hút khách
07:02 ,26/11/2020

Ăn trên ngọn cây, ngủ trong biệt thự dưới nước…, thiên đường du lịch Maldives đang tạo ra những khu nghỉ dưỡng trong mơ để giúp du khách có thể giãn cách xã hội một cách thoải mái mùa Covid-19.

Hiếm người biết trên thế giới có tới 5 phiên bản thanh long khác nhau, trong đó hết 4 loại đã xuất hiện tại Việt Nam
03:01 ,09/11/2020

Không ngờ quả thanh long quen thuộc lại có nhiều màu sắc kỳ lạ đến vậy!

  • Email
    Chăm sóc khách hàng
    Thanh Lan
Hotline:
0903363427
Thanh Lan
(Chăm sóc khách hàng)
Bạn đang ghé thăm website bằng di động?
Hãy bấm vào số điện thoại để gọi nhanh cho chúng tôi.
Phản hồi của bạn